1. Металл күбек һәм алюминий күбек нәрсә ул
Тарих барышында металл күбекле табылу материаллар инженериясе өлкәсендәге революциядә мөһим этап булып тора. Металл күбек - күп санлы күзәнәкләргә ия булган һәм структурасы буенча газ белән тутырылган металл структурадан торган материал [2]. Бу металл күбекләрнең тишекләре үзара бәйләнергә яки мөһерләнергә мөмкин, һәм ачык күзәнәкле күбек һәм ябык күзәнәк күбек дип атала, 2 нче рәсемдә күрсәтелгәнчә (а) (б) [3]. Алар арасында алюминий күбекләнгән материал хәзерге вакытта иң перспективалы металл булып тора, аның югары күзәнәклеге, түбән тыгызлыгы, җиңел авырлыгы, югары көче, яхшы кысылуы, көчле тәэсирне үзләштерүе, яхшы тавыш үзләштерүчәнлеге, яхшы электромагнит саклагыч эшләве аркасында. Искиткеч күрсәткеч, шуңа күрә "металл йолдыз" [4], аэрокосмик инженерия, җитештерү һәм физик фәннәр өлкәсендә эшкәртү ысулларында киң кулланыла.
Рәсем 2. Алюминийның структур үзенчәлекләре: а) Ачык күзәнәкле алюминий күбек; Б) Ябык күзәнәкле алюминий күбек [3]
2. Күпчелек алюминийны табу
Тарих дәвамында сөяк, агач, пумица кебек материаллар күптән кулланылган. Күпчелек тикшерүчеләр бу материалларның файдалы булуы металл күбек кебек кеше кулы белән эшләнгән материаллар җитештерүне алга этәрә дип фаразлый. Хәзерге вакытта кулланыла торган күбекләү технологияләренең күбесе 1950-нче еллардан бирле тәкъдим ителсә дә, тикшеренүләр күрсәткәнчә, күбекле алюминийны табу 1926-нчы елдан башлана, ул вакытта Ма Де Меллер беренче тапкыр Франция патентында металл күбек турында искә ала. Меллер металл күбекләү процессына эретелгән металлга инерт газын кертү яки эретелгән металлдагы карбонат кебек күбекләү агентын кулланып ирешеп була дигән тәкъдим ясады. Бу идеяга нигезләнгән патент булса да, алюминий күбек үсешендә кирәкле киләсе адымнар өчен нигез сала. Джон С. Эллиотт бу идеяны 20 елдан соң үстерде, Меллер патентының яңартылган версиясен эшләп, алюминий күбекен кертте, бу үз чиратында 1990-нчы елларда Япониядә материалны коммерцияләштерүгә ярдәм итте. Чыгарылыш нигез салды [5].
3. Алюминийның күбекле эшләнеше һәм кулланылышы
Алюминий күбекле - югары күзәнәкле һәм күзәнәкле структурасы булган металл, мөһерләнгән күзәнәкләр металл материалның гомуми күләменең дүрттән өч өлешен тәшкил итә, материалны бик җиңел итә [7]. Aboveгарыда күрсәтелгән характеристикаларга өстәп, күбекләнгән алюминий шулай ук тәэсирле энергия үзләштерү үзенчәлекләренә һәм югары кысылуга ия [7]. Тыгызлыгына килгәндә, тикшерүчеләр күпчелек алюминий күбекле үрнәкләрнең тыгызлыгы якынча 0,4-1,2 г · см-3 булуын ачыкладылар [6]. Моннан тыш, алюминий күбекләнгән тавышның үзләштерүе, эшкәртүчәнлеге һәм түбән җылылык үткәрүчәнлеге бар [7].
Куллану ягыннан, электромагнит калкан, җиңел авырлык һәм алюминий күбекнең үзләштергеч үзлекләре аны экстремаль физик мохиткә каршы торуы аркасында контрольдә тотылган атом кушылу җайланмаларында, автомобильләрдә, аэрокосмик төзелештә кулланыла торган компонентлар өчен идеаль кандидат итә. Контрольдә тотыла торган атом кушылу җайланмасында ябык күзәнәкле алюминий күбек - искиткеч электромагнит саклаучы материал. Алюминий күбек скелетының үзара бәйләнеше аркасында, аның зур өслеге мәйданы һәм электромагнит дулкыннарын сеңдерү һәм чагылдыру өчен яхшы сәләте бар. Төрле югалтулар килеп чыга, мәсәлән, үзләштерү югалуы, чагылдыру югалуы һ.б. Моннан тыш, күбекләнгән алюминийның электромагнит калкан эффективлыгы башта кимү, аннары электромагнит дулкын ешлыгы арту белән арту тенденциясен күрсәтте [3]. Аэрокосмик индустриядә күбекле алюминий космик конуслар яки турбина өлешләре ясау өчен кулланыла. Күпчелек алюминийның түбән сыйфаты аркасында, очкыч компонентларының гомуми авырлыгын киметү өчен аеруча файдалы [7]. Energyәм искиткеч энергияне үзләштерүче материал буларак, күперле алюминий космик корабльнең буферларын, тибрәнү үзләштергечләрен һәм космик корабның кире кабинасы төбен җитештерү өчен кулланыла, шулай итеп космик кораб куркынычсыз десантка ирешә һәм космонавтлар һәм космик җиһазлар куркынычсызлыгын саклый ала. Эффектив энергия үзләштерү һәм шок үзләштерү аша күбекләнгән алюминий космонавтларның төшү тәэсирендә космонавтларның куркынычсызлыгын тәэмин итә ала, рәсем 3 [8].
Рәсем 3. Эффектка чыдам билгенең өлешчә структурасы яхшырды.
1-өске тире; 2-күбекле алюминий кыллар; 3-аскы тире
Автомобиль сәнәгатендә күбекле алюминий рамда кулланылган өлешләрнең гомуми санын киметергә ярдәм итә, җыю процессын нәтиҗәлерәк итә, һәм ахыр чиктә чыгымнарны киметергә һәм эшне яхшыртырга ярдәм итә [7]. Хәзерге вакытта күбек алюминий бәрелешкә каршы барларда, балкышларда һәм базардагы автомобиль структураларында ишек яктырткычларында кулланыла, 4 нче рәсемдә күрсәтелгәнчә [9-10].
Рәсем 4. (А) - машина тәненең энергияне үзләштерүче өлешләренең схемасы;
Б) Күпчелек алюминийның бәрелешкә каршы схематик схемасы
Төзелеш тармагында күбекләнгән алюминийны төп куллану - каты тавышны булдырмас өчен саклаучы, утка чыдам киртә. Ябык күзәнәкле алюминий күбекнең архитектурада кулланылышы - Шанхай SOHO Fuxing Plaza. Дизайнер, 6-нчы рәсемдә күрсәтелгәнчә, тавышны сеңдерү һәм изоляцияләү өчен күпләп алюминий куллана.
Күпчелек алюминийны табу искиткеч казаныш булып санала. Күпчелек алюминий материалы искиткеч электромагнит саклауны, җиңел авырлыкны, түбән тыгызлыкны, шокны үзләштерүне һәм энергияне үзләштерүне берләштерә, шуңа күрә ул бүгенге көндә төрле тармакларда бик яхшы күрсәткечләргә ия. Киң куллану. Кызык, алюминий күбекләнгән шулай ук экологик чиста продукт, ул эшкәртелә ала, димәк, ул тотрыклы материал һәм киләчәктә сәнәгать кушымталарында күп күләмдә кулланылыр дип көтелә.
Пост вакыты: 30-2021 ноябрь
